Yerel Haberci
Hava Durumu
Arşiv
Gazete Manşetleri
RSS Beslemeleri
Linkler
AnaSayfam Yap
Sık Kullanlanlara Ekle
Bize Ulaşın
Ana Sayfa
Foto Galeri
Video Galeri
Linkler
AKTÜEL

Tarihi belgelerle 15 Mayıs 1919, İzmir işgali ve Rum mezalimi!

Facebook'ta paylaş
İzmir’in işgal edileceğini öğrenen Rumlar’ın hazırlığını araştırmacı Yunanlı Kapses şu sözlerle anlatır; “Büyük günün şafağını bekleyemeyen Rumlar tarafından, Müslümanların evleri ve malları işaretlenmiş, Papazlar ve mektep hocaları bütün kuvvetleriyle, mekteplerde, kiliselerde Rumlara; Artık bu pis Müslümanlardan çektiğimiz yeter…Yarın Yunan orduları gelecek, bizi bunlardan kurtaracak, bizim intikamımızı alacak, derken; Seydiköy Nahiyesi’ni ziyaret eden İzmir Metropoliti Hristosomos, tren istasyonu ile Agiou Ioanni Kilisesi’ne arasındaki yollara halı kaplanarak karşılanır. Hristosomos “Ey Allahın sevgili kulları olan Rumlar, kuyuları daha derin kazınız…Bıçaklarınızı daha çok bileyiniz, iplerinizi daha iyi bağlayınız, çünkü Müslümanların ecelleri geldi.”
13/05/2019 , 21:44:32

Seydiköylü araştırmacı yazar ve arkelog Ercan Çokbankir 15 Mayıs 1919 yılında İzmir’i işgal eden Yunan Askerleri ve bu işgale destek veren yerli Rumların Türklere uyguladığı mezalimi tarihi belgelerle ortaya koydu. Yerele Haberci’de yeniden yazılarına yeniden başlayan Çokbankir bilgisini ve araştırmalarını kamuoyu ile paylaşmaya devam edecek. İzmir’in işgal edileceğini öğrenen Rumlar’ın hazırlığını araştırmacı Yunanlı Kapses şu sözlerle anlatır; “Büyük günün şafağını bekleyemeyen Rumlar tarafından, Müslümanların evleri ve malları işaretlenmiş, Papazlar ve mektep hocaları bütün kuvvetleriyle, mekteplerde, kiliselerde Rumlara; Artık bu pis Müslümanlardan çektiğimiz yeter…Yarın Yunan orduları gelecek, bizi bunlardan kurtaracak, bizim intikamımızı alacak, derken; SeydiköyNahiyesi’ni ziyaret eden İzmir Metropoliti Hristosomos, tren istasyonu ile Agiou Ioanni Kilisesi’ne arasındaki yollara halı kaplanarak karşılanır. Hristosomos “Ey Allahın sevgili kulları olan Rumlar, kuyuları daha derin kazınız…Bıçaklarınızı daha çok bileyiniz, iplerinizi daha iyi bağlayınız, çünkü Müslümanların ecelleri geldi.

İnsanın kanını donduran çok sayıda olayın yaşandığı İzmir’in işgali ve sonrasındaki işgal yıllarının iyi bilinmesi adına Ercan Çokbankir’in köşe yazısının her satırı dikkatle ve ibretle okunmasını diliyoruz.

İzmir halkının 15 Mayıs 1919’dan 9 Eylül 1922 yılına kadar yaşadıklarını yeni kuşaklara aktarmalıyız ki, geçmişte pek çok örneğinde olduğu gibi, gelecekte de olacak “Keşke Kurtuluş Savaşı’nda Yunan galip gelseydi” diyecek kadar soysuzlaşan püsküllü zır cahilleri anında tespit ederek etkisizleştirebilsin…

İşte Ercan Çokbankir’in kaleminden İzmir’in işgali ve Rum mezalimi!

Yunan kuvvetleri 15 Mayıs 1919 da altı gemi birçok torpido ile İzmir’e girmeye başlamıştı. Tabii yerli Rumların destek ve milis güçlerini arkalarına alarak,300 kişilik Efsun bölüğünün Kordon’a çıkması ile her yer Yunan bayraklarıyla donatılmıştı. Konak tarafına hareket eden bir gurup Yunan askeri Saat Kulesi civarında sivil Türklerle çatışmaya girer. Çatışma bir saat kadar sürdükten sonra yüzlerce ölü ve yaralı verilir. Sivilleri kurtarmak için Sarı Kışla’dan gelen askerlerde ölü ve yaralı vardır. Asker ve sivillerden yaralananlar Averof zırhlısına götürülür. Ölüler arasında Gazeteci Hasan Tahsin olduğu maalesef tespit edilir.

O gün Yunan askerleriyle birlikte çarpışan Rum milisler genellikle Urla ve Seydiköy’den gelen milislerdir. Bu milisler yanında ve sivil Rumlar hükümet binasını, kışlayı ve Türklere ait mağazaları yağmalarlar. Çatışmalar o boyuta varır ki İngiliz konsolosluğuna isabet eden kurşunlar nedeniyle İngiliz askerleri silahla Rumlara karşılık verirler.

16 Mayıs günü Aydın’a giden tren Gaziemir’de Rum çeteler tarafından silahlarla taranır. Kuşadası ve Söke Rumları da bu ara ayaklanır. 17 Mayıs yani İzmir’e çıktıklarının ikinci gününde Urla, Çeşme, Seferihisar ve Seydiköy, 20 Mayıs’ta da Torbalı işgal edilir.(9) Yunanlılar buraları işgal ederken İtalyan askerleri de Söke’ye girmiştir. Savaş müddetince gözden kaçmayacak bir olayda Adalarda gözü olan İtalyanlar buraları Yunanlılara kaptırmamak için gizlice Türkleri destekleyeceklerdir.

İzmir’in işgalinden önce 15 Mayıs 1919 yılında Gaziemir de 2 taburlu 56. Sahra Topçu alayının, alay karargahı ile bir taburu Seydiköy’de olan, Kolordu Ağır Topçu Taburu’da Gaziemir’dedir. Her iki garnizon“Seydiköy Mıntıka Komutanlığı” unvanı ile tümenin topçu alay komutanın emrindedir.

Bu birlikler Seydiköy ve Gaziemir de konuşlandırılmıştı. Fakat bunlar savaşın başlaması ile iç kısımlara Tire- Ödemiş tarafına çekilirler. Kalan askeri birlikler ise şehir içinde asayişi ve güvenliği, küçük Türk çetecilerinin örgütlenmesini takip eder. Şehir içinde şüphelendikleri kalabalık toplulukları Yunanlılar esir alarak sokaklarda “Zito Venelizos” diye bağırtırlar.(130) Özellikle Seydiköy Yunanlıları ve yerli Yunan çeteleri halka ve askerlerimize vahşice muamele yaparlar. Hava birliğine, kışlaya ve uçak hangarlarına saldırmışlar ve uçakları tahrip ederek, yakaladıkları subay ve askerleri öldürmüşlerdir.

Seydiköy Zeytintepe’deki (günümüz Menderes Havaalanı içindeki kalan bölge) Türk Kışlası, 14 ve 15 Mayıs günleri Yunan işgal kuvvetlerinin İzmir’e çıkmadan önce ve çıktığı günkü olaylar şöyle anlatılır;

“Mezkur gece zarfında İzmir’in her tarafında bomba ve silah sesleri eksik olmaz. İzmir’deki esliha ve cephane depoları müessesat-ı resmiye kasaları yerli Rumlar tarafından kaffeden yağma edilir…Şekavet İzmir şehrine münhasır kalmayıp civar Rum köyleri de çete halinde trene ve gerekse İslam köylerine de tecavüze başlamışlardı. Ezcümle 16 Mayıs 1335 sabahı İzmir’den Aydın istikametine hareket eden marşandiz trenine Seydiköy’ün de Rum çeteleri tarafından ateş edilerek bir Türk kadının vefat ve diğerinin de mecruhiyetine sebebiyet verilmiştir. Birçok köylerde Yunan eşkiyası ve yerli Rumlar tarafından birçok tecavüzat ika edilmiş ve şekavet Kuşadası ve Söke havalisine sirayet etmiştir.” (İzmir ve Batı Anadolu Uluslar arası Sempozyum Bildireleri. s.77.Dr.Mehmet Emin Elmacı. İzmir Halkının Yazdıklarıyla İzmir’de Yunan İşgali ve Mezalimi)

Bu telgraftan Türk halkının psikolojisini anlamamak hiç de zor değildi. Çünkü bu satırlar yazılmadan önce İzmir’de rahat bir şekilde yasayan Rumlar, işgal için hazırlıklara başlamışlardı. Yunanlı Kapses bu hazırlıkları şöyle anlatır; “büyük günün şafağını bekleyemeyen Rumlar tarafından, Müslümanların evleri ve malları işaretlenmiş, Papazlar ve mektep hocaları bütün kuvvetleriyle, mekteplerde, kiliselerde, ‘Rumlara; artık bu pis Müslümanlardan çektiğimiz yeter…Yarın Yunan orduları gelecek, bizi bunlardan kurtaracak, bizim intikamımızı alacak.” derken, SeydiköyNahiyesini ziyaret eden İzmir Metropoliti Hristosomos, tren istasyonu ile Agiou Ioanni Kilisesi’ne arasındaki yollara halı kaplanarak karşılanır. Hristosomos “Ey Allahın sevgili kulları olan Rumlar, kuyuları daha derin kazınız…Bıçaklarınızı daha çok bileyiniz, iplerinizi daha iyi bağlayınız, çünkü Müslümanların ecelleri geldi” diyecek kadar ileri gitmişti. Seydiköy’deki meşhur Agiou Ioanni Theologou Kilisesi’ndeki ayini yönetmek için gelen trenle gelen Hristosomos, konuşmadan sonra toplanan bağışlarda Seydiköy Yunanlılarından büyük meblağlarda Yunan ordusu için bağış toplanır.

Bu olaylar yaşanırken Seydiköy ve civarında neler oluyordu?

Torbalılı araştırmacı Necat Çetin, Hortunalı(Yazıbaşı) Hamit Efe, 57 Fırka Kumandanı Şefik Aker, Giritli Bakkal Ali ve Seydiköylü Ali Muharrem’in anılarında yaşanmış bu olaylar şöyle anlatılır. Bu anılar Seydiköy’ün meşhur Yunanlı çetecileri ile ilgili anılarıdır. Bu anılarda onların gaddarlığı ve çevrede estirdiği terör anlatılır. Yunan kaynaklarında bu Yunanlı çetecileri Şalvarlı olarak isimlendirirler.

“Günümüz’deki ismi Yazıbaşı olan eski Hortuna Köyünden Hamit Efe eski Akkeçili yörüklendirdir. Hortuna doğumlu olan Hamit Efe’nin annesi Havva babası Kara Hüseyin’dir. Aile Hortuna’da çiftçilik özellikle hayvancılık, at yetiştiriciliği yapmakta ve İkiçeşmelik’te iş hanı bulunmaktadır. Efe’nin iki erkek bir de kız kardeşi vardır. Bunlar Halil Ağa(Murtuna)(1880-1965), Tahir Ağa(Murtuna)(1883-1946) ve kız kardeşi Makbule(Vasviye)(1887-?)dir. Yeğenleri Rıza ise iş hanını işletmektedir. Her gün İzmir’e gidip gelen Rıza İzmir’den köye dönerken Seydiköy yolunda Yunanlılar tarafından gasp edilerek sırtından vurularak öldürülmüştür.”(İzmir ve Batı Anadolu Uluslar arası Sempozyum Bildirileri. S.898.Necat Çetin. Sözlü Anlatımlara Göre Torbalı Yöresinde Yunan İşgali ve Bilinmeyen Bir Kuva-yı Milliyeci: Hortunalı Hamit Efe)

57. Fırka Kumandanı Şefik Aker. 17 Mayıs tarihli Harbiye nezaretine gönderdiği telgrafında İzmir’den kaçan halktan aldığı bilgilerde “700 aşan zayiattan” bahseder. Yine aynı bilgiler yardımıyla Rum çetelerinin Türk subaylarını yakaladığını ve üniformalarını dipçik darbeleriyle söküldüğünü ekleyen Aker, işgal gecesi de halkın Eşrefpaşa’daki Maşatlık’ta protesto yapmak istediğini ancak 3-4 saat süren yaylım ateş altında katliama uğrayarak dağıldıklarını bildirir.

İzmir’in Kadifekale’si İmariye Mahalesi’nde ikinci sokağında oturan Bakkal Giritli Ali’de işgal gününü mülhakatta nelerin yaşandığını şöyle anlatmıştır. “İzmir’e gelmek üzere trene bindim. Kıyas istasyonuna kadar hiçbir vakaya tesadüf etmeden Develi köyüne geldik. Oranın Rumları umumiyetle silahlı olduğu halde civardaki Türk köylerine hücum ediyorlar, rast geldiklerini öldürüyorlar, evleri soyuyorlardı. Bir kısım Rumlar treni abluka ederek içinde Türk olup olmadığını soruyorlardı. Bu sırada tren hareket etti. Cumaovası istasyonuna geldik. Burada bir ihtiyar Türk’ün başına üşüşmüş, onu Rumlar dövüyorlardı. Tren buradan da hareket etti. Gaziemir istasyonuna geldik. Bütün Rumlar istasyonda toplanmış silahlı oldukları halde yüksek sesle üç defa “zito Ellaza, Kato Türkiye” diye bağırdılar. Karşıdaki askeri kışlalarına hücum ve yağma edilmesi için hep birden hareket ettiler. Attıkları kurşunlardan trenin içinde bir kadın ve çocuk yaralandı.”(ibid.s.87 Dr.Mehmet Emin Elmacı)

Özellikle İzmir şehrinde Rumların çoğunlukta bulunduğu semtlerde oluşturulan çeteler yağma ve katliam hareketi yürütülmüştür. Örnek olarak Seydiköy ve cıvarından şehre gelen silahlı yerli Rumlar hükümet konağını ve kışlayı ve Türklere ait mağazaları yağma etmişlerdir. Rumların bu yağmasından İzmir’deki silah ve cephane depoları ve resmi kurumların kasaları da nasibini almıştır. (İzmir’in Yunanlılar Tarafından işgaline Müteallik Olarak Makamat-ı Askeriyeden Mevrud Raporlar.s.8)

Bilge UMAR, “Yunanlıların ve Anadolu Rumlarının Anlatımıyla İzmir Savaşı”, Zeki Arıkan “İzmir’de Neler Oldu?” Yrd. Doç. Dr. Necmi UYANIK’ın “Mütareke ve İsgal Dönemi İzmir Basını (30 Ekim 1918-8 Eylül 1922)” Uluslararası Sosyal Arastırmalar Dergisi araştırmalarında: 15 Mayıs 1919 tarihinde İzmir’e çıkartma yapan Yunan birlikleri öncesi Yunan halkına moral vermek için şu çalışmalar yapılır. Özellikle 21 Mayıs 1919 tarihli telgrafın sonundaki bilgilerden şöyle bahsedilir. “ciddi teşebbüsler ve müessire de bulunarak son kanımızı akıtmak üzere devletin işaretlerine sabırsızlıkla hazır ve âmâdeyiz” seklindeki cümle, yöre halkının hükümetten beklentileri açısından sabrının taştığını göstermektedir.

İzmir civarından gelen Rum milisleri içinde en göze batan Seydiköy ve Urla’lı milislerdir. Hükümet binasını, kışlayı ve Türklere ait mağazaları yağmalarlar. Çatışmalar o boyuta varır ki İngiliz konsolosluğuna isabet eden kurşunlar nedeniyle İngiliz askerleri silahla Rumlara karşılık verirler.

16 Mayıs günü Aydın’a giden tren Gaziemir’de Rum çeteler tarafından silahlarla taranır. Kuşadası ve Söke Rumları da bu ara ayaklanır. 17 Mayıs yani İzmir’e çıktıklarının ikinci gününde Urla, Çeşme, Seferihar ve Seydiköy, 20 Mayıs ta da Torbalı işgal edilir. Yunanlılar buraları işgal ederken İtalyan askerleri de Söke’ye girmiştir. Savaş müddetince gözden kaçmayacak bir olayda Adalarda gözü olan İtalyanlar buraları Yunanlılara kaptırmamak için gizlice hep Türkleri destekleyeceklerdir.

 

   

Henüz Yorum Yapılmamış. İlk Yorumu Siz Yapmak İstermisiniz ?

23/08/2019 , 11:18:33
EĞİTİM
YKS-2019 sonuçlarına göre Dokuz Eylül Üniversitesi’nde (DEÜ) öğrenim görmeye hak kazanan adaylar, üniversitenin farklı yerleşkelerinde kurulan stantlarda kayıtlarını yaptırmaya başladılar. Birimlerden gelen ilgili personelinin desteğiyle işlemlerini hızlı ve sorunsuz şekilde tamamlayan öğrenciler, Dokuz Eylül ailesine katılmanın heyecanını yaşarken; İzmir’in ve üniversitenin sosyal hayatına ilişkin bilgi alma fırsatı da buldular. Yeni öğrencilerle birlikte heyecan ve mutluluğu bir arada yaşadıklarını belirten DEÜ Rektörü Prof. Dr. Nükhet Hotar, geleceğe daha güçlü adım atacaklarını söyledi.
23/08/2019 , 10:50:15
EĞİTİM
CHP Gaziemir İlçe Başkanlığı yaklaşık 3 gün boyunca yanan ve binlerce ağacın yok olduğu orman yangınları için kampanya başlattı.
22/08/2019 , 12:22:06
SİYASET
Gaziemir Esnaf Odası Başkanı Süleyman Beyen’in annesi Emine Beyen vefat etti.
21/08/2019 , 15:49:16
GAZİEMİR
Urla'nın denizi ve yeşiliyle ünlü Demircili'de çıkan yangın henüz kontrol altına alınamadı. Urla Belediyesi'ne bağlı ekiplerin yanı sıra Büyükşehir ve ilçelerden gelen ekiplerin de yetersiz kalması üzerine çevre il ve ilçelerden de takviye ekipler geldi.
18/08/2019 , 23:07:39
ÇEVRE
Karabağlar'ın Tırazlı Mahallesi'nde ormanlık alanda çıkan yangını söndürme çalışmaları sürerken, Karabağlar Belediyesi ekipleri de çalışmalara destek verdi.
18/08/2019 , 23:05:30
ÇEVRE
 
Köşe Yazarları
İzmir’in Foça İlçesi’nde İlçe Emniyet Müdürlüğü ve İlçe Jandarma Komutanlığ...
Çağdaş Yaşamı Destekleme İzmir Şubesi eğitimevlerinde bu yıl da yaz etkinli...
Türkiye’nin en ünlü film yıldızları 22 Temmuz’da başlayacak olan 2.Uluslara...
Karaburun Belediyesi’nin çocuklara yönelik başlattığı kültür ve sanat etkin...
Ege Denizi’nin kuzey doğusunda Ayvalık ve Burhaniye’nin karşı komşusu, ...
Elif Ezgi Ankara’da doğmuş İzmir’de felsefe üzerine eğitimini dereceyle tam...
23 Haziran İstanbul seçiminden sonra tatilcilerin tatil beldelerine dönmesi...
Fransa’nın Marsilya kentinde gerçekleştirilen 2019 Hempel Dünya Kupası Fina...
Menderes'e bağlı Gümüldür Plajı, Orta Mahalle Plajı ve Çukuraltı Plajı mavi...
Verdiği eğitim ve emekle çok sevdiği öğrencilerini yarınlara hazırlayan eme...
İzmir’in işgal edileceğini öğrenen Rumlar’ın hazırlığını araştırmacı Yunanl...
Nasıl sağlam kalabildiğimize gelince işin sırrını çook uzun yıllar önce yaş...
Prof. Dr. İhsan Turgut Hocamızın hatırasına…...
22.Gaziemir Uluslararası Çocuk Şenliği kapsamındaki kortej yürüyüşü ve konu...
İkiçeşmelik’ten başlayarak Üçyol’a, Yağhanelere, Ballıkuyu’ya kadar uzanan ...
Seydiköylüler Derneği Tiyatro Topluluğu’nun sahnelediği oyun izleyenler tar...
Gerçekten geçmişte mi yoksa gelecekte mi? Hepimiz aşkı arar dururuz onu bi...
Seydiköylüler Derneği’nin geleneksel hale getirdiği Dostluk ve Dayanışma Ge...
“Şampiyon” filmi sinemalarda seyirciden büyük ilgi görmeye devam ediyor. Sö...
Beyin kanaması sonucu yaşama veda eden Hemşire İlknur Kocadağ’ın organları ...
İzmir Örgü Ekibi olarak sosyal medya kanalıyla bir araya gelen İzmirli Kadı...
Geçtiğimiz günlerde SGDD’nin konuğu olarak Başkent Ankara’daydım. ...
Yaşamsal önemdeki gıda ürünlerinde yaşanan fiyat artışları dar ve orta gel...
Türk Ordusu 10 Eylül günü Seydiköy ve çevresinde gerçekleştirdiği harekatla...
Eşrefpaşa Hastanesi, Kurban Bayramı öncesinde vatandaşlara sağlıklı beslenm...
Köşe Yazarları
1965 yılında İzmir doğdu. İlköğrenimini İnkılap ve Eşrefpaşa Ömer Lütfü Aka...
1945 yılında İzmir Seydiköy’de doğdu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğr...
1972 yılında İzmir de doğdu.İlk ,orta ,lise ve üniversite eğitimini İzmir d...
1984 yılında İzmir Gaziemir’de doğdu. İlkokulu Yahya Kemal Beyatlı İlkokul...
Editörün Seçtikleri
İzmir’in Foça İlçesi’nde İlçe Emniyet Müdürlüğü ve İlçe Jandarma Komutanlığ...
Çağdaş Yaşamı Destekleme İzmir Şubesi eğitimevlerinde bu yıl da yaz etkinli...
Türkiye’nin en ünlü film yıldızları 22 Temmuz’da başlayacak olan 2.Uluslara...
Karaburun Belediyesi’nin çocuklara yönelik başlattığı kültür ve sanat etkin...
Ege Denizi’nin kuzey doğusunda Ayvalık ve Burhaniye’nin karşı komşusu, ...
Elif Ezgi Ankara’da doğmuş İzmir’de felsefe üzerine eğitimini dereceyle tam...
23 Haziran İstanbul seçiminden sonra tatilcilerin tatil beldelerine dönmesi...
Fransa’nın Marsilya kentinde gerçekleştirilen 2019 Hempel Dünya Kupası Fina...
Menderes'e bağlı Gümüldür Plajı, Orta Mahalle Plajı ve Çukuraltı Plajı mavi...
Verdiği eğitim ve emekle çok sevdiği öğrencilerini yarınlara hazırlayan eme...
İzmir’in işgal edileceğini öğrenen Rumlar’ın hazırlığını araştırmacı Yunanl...
Nasıl sağlam kalabildiğimize gelince işin sırrını çook uzun yıllar önce yaş...
Prof. Dr. İhsan Turgut Hocamızın hatırasına…...
22.Gaziemir Uluslararası Çocuk Şenliği kapsamındaki kortej yürüyüşü ve konu...
İkiçeşmelik’ten başlayarak Üçyol’a, Yağhanelere, Ballıkuyu’ya kadar uzanan ...
Seydiköylüler Derneği Tiyatro Topluluğu’nun sahnelediği oyun izleyenler tar...
Gerçekten geçmişte mi yoksa gelecekte mi? Hepimiz aşkı arar dururuz onu bi...
Seydiköylüler Derneği’nin geleneksel hale getirdiği Dostluk ve Dayanışma Ge...
“Şampiyon” filmi sinemalarda seyirciden büyük ilgi görmeye devam ediyor. Sö...
Beyin kanaması sonucu yaşama veda eden Hemşire İlknur Kocadağ’ın organları ...
İzmir Örgü Ekibi olarak sosyal medya kanalıyla bir araya gelen İzmirli Kadı...
Geçtiğimiz günlerde SGDD’nin konuğu olarak Başkent Ankara’daydım. ...
Yaşamsal önemdeki gıda ürünlerinde yaşanan fiyat artışları dar ve orta gel...
Türk Ordusu 10 Eylül günü Seydiköy ve çevresinde gerçekleştirdiği harekatla...
Eşrefpaşa Hastanesi, Kurban Bayramı öncesinde vatandaşlara sağlıklı beslenm...
Gaziemir'den Tüm Dünyaya Yerel Haberler. Bizi Aşağıdaki Sosyal Medya Hesaplarından Takip Edebilirsiniz.
Bizi Takip Edin